Bebek Göz Sağlığı İle İlgili Sık Sorulan Sorular

Bebek Göz Sağlığı

Hepimiz için çocukların sağlıklı bir şekilde dünyaya gelmesi ve sağlıklı bir şekilde büyümesi son derece önemlidir. Anne ve babalar, çocuklarının sağlığı söz konusu olduğu zaman doğal olarak hassasiyet gösterirler. Özellikle ilk kez anne ve baba olan kişiler, bu konuda daha da hassas olabiliyorlar. En ufak bir durumda paniğe kapılabiliyor ve yaşanan durum çok basit bir şey olsa da, endişe hissedebiliyorlar.

Yeni doğan bebekler için durum çok daha karmaşık olabiliyor. Yeni doğan bebeklerin hal ve hareketleri, vücut renkleri, ağlamaları vb. gibi şeyler farklılık gösterebildiğinden dolayı, olası normal bir durumdan bile çok fazla endişe eden anne ve babalar zaman zaman büyük panikler ve korkular yaşayabiliyorlar.

Yeni doğan döneminde doğal karşılanabilen durumlar olsa da, bazı durumlarda mutlaka bebeğinizi uzman bir hekim kontrolünden geçirmeniz gerekmektedir. Zaten yeni doğan bebeklerin tamamının belli periyodlarla doktor muayenesinden geçerek, gelişiminin kontrol altında tutulması gerekiyor.

Yeni doğan bebeklerin bazı organları tam anlamıyla gelişmiş olmadığı için aynı zamanda da dünyaya gözlerini yeni açtıkları için ebeveynleri hareket ve davranışları ile ilgili bazı anormallikler gözlemleyebilir. Bebekler bu ilk birkaç aylık dönemde sadece duydukları seslere ve görebildikleri şeylere istemsizce tepki verirler. Bunların en büyük örneği görme duyusu tam gelişmemiş olan gözlerinin, farklı açılara bakması, gözlerinin kayması, gözlerini kısması, gözlerini kaşıması ya da gözleriyle oynaması gibi durumlar olabilir.

Bu durumla ilgili ebeveynlerin çok fazla tereddüt ettiği ve sorular sorarak cevap aradığı konular mevcuttur. Şimdi birlikte ebeveynlerin bebek göz sağlığı ile alakalı sormuş oldukları sık sorulara göz atalım.

Bebeğim Gözlerini Kısıyor

Yeni doğmuş olan bebeklerde, bu tarz durumların normal olabileceği gibi bazen anormal olan durumlarla da karşılaşılmaktadır. Bizlere normal gelen göz kısılmalarının altında, aslında farklı sebepler yatıyor olabilir.

Bebeğiniz sürekli olarak gözlerini kısıyorsa, enfeksiyöz ya da alerjik bir durumunun olduğuna işaret edebilir. Genellikle yeni doğmuş bebekler, enfeksiyon kapmaya çok yatkındır. Hem bağışıklık sistemleri çok zayıftır hem de, anne karnındaki sağlıklı ortam dışına çıktığı için dış ortamdaki mikroplar bebeği direkt olarak hedef alabilmektedir.

Bebekler gözlerini rahatsız eden bir mikropla karşı karşıya geldikleri zaman, gözlerine yabancı cisim kaçtığı zaman, ya da görmelerinde bulanıklık olan durumlarda gözlerini kısabilir. Bu ve buna benzer durumlarla karşılaştığınız zaman bebeğinizin doktor ziyaretlerini sıklaştırmanız gerekmektedir.

Göz Kısma Alerjik Bir Belirti Olabilir mi?

Bebeğin gözlerini kısması, aynı zamanda sıkça rastlanan alerjik reaksiyonların bir sonucu da olabilir. Gözler alerjenlere maruz kaldığında (toz, polen vb.), kızarıklık, kaşıntı ve kısma isteği ortaya çıkabilmektedir.

Göz Kısma Görme Kusurunu İşaret Eder mi? 

Bebekler, özellikle görme alanlarında bulanıklık veya kırma kusuru (miyop, hipermetrop) yaşadıklarında, daha net görebilmek ve odaklanmak için bilinçsizce gözlerini kısabilirler. Sürekli devam eden göz kısma durumunda, altta yatan bir göz bozukluğu olup olmadığının kontrol edilmesi önemlidir

Bebek Göz Sağlığı

Bebeğim Gözlerini Deviriyor

Bebeklerde göz ya da görme problemlerinin birçok belirtisi vardır. Tabi ki bu belirtiler her zaman bir problem olduğuna işaret etmez. Ama ebeveynler hiçbir şekilde tedbiri elden bırakmamalıdır.

Özellikle yeni doğan bebeklerde, göz devirme olayı çoğu zaman normal karşılanabilmektedir. Çünkü henüz gözlerindeki hareket kasları tam olarak oluşmamıştır ve bebekler bunu doğru yönlendirmeyi kontrol edemezler. Fakat nadiren de olsa göz devirmesi bir hastalık belirtisi olabilir. Bu konuda çocuk doktorlarının fikrini almak da nörolojik hastalıkların değerlendirilmesi açısından uygun olacaktır.

Genellikle otizmli bebeklerde görülen göz devirme problemini görmeniz hemen bebeğinizin otizmli olduğu düşüncesine sebep olmamalıdır. Bununla ilgili belirli testlerden geçmesi gerekmektedir. Bir hastalığın teşhisi ne kadar erken konulursa, tedavisi de o kadar erken olur. Bebeklerde göz devirme otizm belirtisi olabildiği için vakit kaybetmeden uzman bir hekimden destek almak gerekir.

Göz Devirme Nörolojik Bir Sorun Olabilir mi? 

Bebeklerde sıkça rastlanan göz devirme durumu çoğunlukla göz kaslarının kontrolsüzlüğünden kaynaklansa da, nadiren de olsa epilepsi, otizm veya diğer nörolojik hastalıkların bir belirtisi olabilmektedir. Bu nedenle, göz devirme durumunun sürekli ve istemsiz bir şekilde tekrar etmesi halinde bir nöroloji uzmanına danışmak tedbirli bir yaklaşım olacaktır.

Göz Devirme Hangi Yaşa Kadar Normaldir?

Bebeklerde göz devirme, göz kasları henüz tam olarak gelişmediği için genellikle ilk 3 ila 4 ay boyunca normal kabul edilmektedir. Bu dönemden sonra göz kaslarının stabil hale gelmesi ve kontrolün sağlanması beklenir. Eğer 4. aydan sonra hala sıkça göz devirme veya göz kayması görülüyorsa, detaylı bir göz muayenesi önerilir.

Bebeğim Gözlerini Yukarı Kaydırıyor

Yeni doğan bebeklerde gözlerin yukarı kayması, göz kaymasının belirtileri arasındadır. Bu durum geçici göz kayması olabilir.

Yeni doğmuş olan bebeklerin çoğunda ilk aylarda geçici göz kayması rahatsızlığı mevcuttur. Zaten bebekler yeni doğdukları zaman birçok göz problemi ile doğabilirler. Fakat zamanla gözlerin ve görme yetişinin gelişmesi ile beraber bu sorunlar ortadan kalkar. Çoğu zaman aileler bu durumu önemsemeseler de, önemli bir durum olan göz kayması önlem alınmadığı takdirde kalıcı göz ve görme problemlerine yol açabilmektedir.

Bebeğinizin gözlerinde sürekli kaymalar yakalıyorsanız, mutlaka bir hekimden destek almanızı öneririz. Aksi takdirde kalıcı göz problemleri ve ileri derece göz tembelliğine sebep olabilir. Göz tembelliği ise görme bozukluğuna yol açarak, kalıcı görme kaybı durumuna kadar gidebilir.

Bunların haricinde bebeğinizin gözlerini kaydırma sebepleri arasında; genetik yatkınlıklar, kafa travması, havale, ateşli hastalık, erken doğum, beyinde aşırı sıvı birikmesi ya da beyin felci olabilmektedir.

Göz Kayması Göz Tembelliğine Nasıl Yol Açar?

Göz kayması (şaşılık) olan bebeklerde, beyin çift görmeyi engellemek için kayan gözden gelen görüntüyü baskılamaya başlar. Bu baskılama uzun sürerse, baskılanan gözde görme gelişimi durur ve bu durum göz tembelliğine (Ambliyopi) neden olur. Göz tembelliği kalıcı görme kaybına yol açabileceği için, şaşılıkta erken tanı ve tedavi hayati önem taşır.

Göz Kaymasında Tedavi İçin Ne Zaman Harekete Geçilmelidir?

Bebeklerde ilk 3-4 ay görülen ara sıra göz kayması fizyolojik olsa da, 4. aydan sonra kaymanın devam etmesi veya sabit bir gözde sürekli görülmesi durumunda hemen harekete geçilmelidir. Şaşılık tanı ve tedavisinde 6 ay öncesinde başlayan tedaviler, kalıcı görme kaybını engelleme açısından en başarılı sonuçları vermektedir.

Bebeğim Gözlerini Kaşıyor/Bebeğim Gözlerini Ovuşturuyor

Bebeğin gözlerini sürekli kaşıması durumu, normal şartlar altında uyku sinyallerini bu şekilde verdiğini göstermektedir. Genellikle çok uykusu gelen ve uyumak isteyen bebekler gözlerini kaşırlar ve ovuştururlar.

Bebeklerin gözlerini sürekli kaşıyor olmasının sebebi gözlerinin nemli olmaması olabilir. Bunun genel nedeninin ise dijital aletlere bebeklerin uzun süre maruz bırakılmasıdır. Örneğin sürekli olarak cep telefonuyla haşır neşir olan bir bebek göz yorgunluğu ve kuruluğu yaşıyor olabilir bu sebeple de gözlerini kaşıyabilir.

Bebeklerin gözleri havaya maruz kaldığı zaman gözler, gözyaşı tabakası sayesinde korunur. Fakat gözyaşı tabakasında bir problem olduğunda gözlerde kuruluk meydana gelir ve bu kuruluk bebekleri rahatsız eder. Bu sebepten dolayı sürekli gözlerini kaşırlar ve gözlerini ovuştururlar.

Bunun dışında göz çevresindeki dokularda kabarma ve soyulma gibi problemlerin olmuş olması ya da göz içerisine toz kaçması durumunda da bebeklerde göz kaşıması sıklıkla görülebilir. Aileler fark etmediği halde bebeklerin gözüne yabancı cisim girmiş olabilir ve yabancı cismin batma hissi nedeniyle bebekler gözlerini kaşıyabilir.

Göz Ovuşturma Uyku İşareti mi Yoksa Göz Kuruluğu mu? 

Göz ovuşturma, genellikle bebeklerin yorgunluk ve uyku sinyali verdiği en yaygın yöntemdir. Ancak bebek dijital ekranlara uzun süre maruz kalıyorsa veya kirli/tozlu ortamda bulunuyorsa, göz yorgunluğu ve kuruluğu yaşayabilir. Bu durumda ovuşturma, kuruluğun neden olduğu rahatsızlık hissini giderme çabasıdır ve devam ederse bir göz doktoruna danışmak gerekir.

Göz Kaşıntısı Yabancı Cisim Kaçması Durumunda Nasıl Anlaşılır? 

Eğer bebeğin göz kaşıması aniden başladıysa ve buna sulanma, kızarıklık ya da ağlama eşlik ediyorsa, göze bir yabancı cisim (toz, kirpik vb.) kaçmış olabilir. Yabancı cisim durumunda bebekler gözlerini sürekli ovuşturarak cismi çıkarma eğilimi gösterirler. Bu durumda gözleri ovuşturmak yerine ılık suyla nazikçe temizlemek ve geçmiyorsa hekime başvurmak en doğru yaklaşımdır.

Bebeğim Gözleri Kapalı Ağlıyor

Bebeğiniz geceleri gözleri kapalı ağlıyorsa bunun birçok nedeni olabilir. Bebekler genelde hastalandıklarında ağrı ya da sızı durumlarında acının etkisi ile gözlerini açamazlar. Ağlama geldiği zaman ağrının etkisiyle gözleri kapalı bir şekilde ağlayabilirler.

Genellikle uykusuz kalan çocukların çoğu da ağlarken, uykulu olmaları sebebiyle göz kapaklarına yorgunluk çöker ve açmakta zorlanırlar. Uykusuz kalan çocuklar her ne kadar ağlasalar da gözleri kapalı bir şekilde ağlarlar. Çoğu zaman uyumak isterler ve genellikle gaz sancısı çekmeleri sebebiyle uyumaları engellenir. Ağlarken daha çok yorulurlar ve gözlerini açamadan tekrardan uykuya dalabilirler.

Böyle durumlarda da yine uzman bir hekim tarafından muayene edilmesinde fayda var. Uykusuzluk ya da diğer problemler bebeğinizi aşırı derecede rahatsız ederek, huzursuzluğa ve başka hastalıklara sebebiyet verebilir.

Bebeklerin göz kapaklarında ödem olması durumunda gözlerini yeterince açamayabilirler. Bu ödemin sebebinin araştırılması için en yakın hekime gitmek doğru olacaktır.

Gözlerde irritasyon yapan bir durum ortaya çıktığında da bebekler gözlerini açmakta zorlanırlar ve gözleri kapalı bir şekilde ağlarlar.

Gözleri Kapalı Ağlama Ödem Belirtisi Olabilir mi? 

Evet, gözleri kapalı ağlama veya gözlerini açmakta zorlanma, göz kapaklarında enfeksiyona, alerjiye veya travmaya bağlı ödem (şişlik) oluştuğunu gösterebilir. Şiddetli ödem durumunda bebekler ağlasa bile gözlerini tamamen açamazlar. Bu durumda ödemin kaynağının belirlenmesi ve acil tedavi için bir göz hekimine danışılması önemlidir.

Uykusuzluk ve Gaz Sancısı Göz Kapaklarını Nasıl Etkiler? 

Uykusuzluk veya şiddetli gaz sancısı nedeniyle aşırı yorulan bebeklerde, ağlama sırasında göz kapakları yorgunluktan dolayı kapanabilir ve bebek gözleri kapalı bir şekilde ağlar. Bu durum genellikle fizyolojiktir, ancak ağlamanın şiddeti ve uykusuzluğun derecesi kronik hale geliyorsa genel sağlık kontrolü için bir uzmana başvurulması önerilir.

Bebek göz sağlığı hakkında sorularınız için bize Whatsapp iletişim hattımızdan ulaşabilirsiniz.

whatsapp iletişim hattı

6 Aylık Bebeğim Gözlerini Şaşı Yapıyor

Bebeklerin gözlerini kaydırma ve göz kayması konusundan bahsederken, yeni doğan bebeklerin birçok görme ve göz problemiyle doğduklarından bahsetmiştik. Bebeklerde 4 aya kadar gözlerin ara sıra kayması ve ara ara şaşılık görünümü olması normal olarak karşılanmaktadır. Çünkü yeni doğmuş olan bebekler göz kaslarının kontrolünü tam olarak sağlayamazlar ve nesnelere odaklanmakta zorluk çekerler.

3-4 aylık bir bebek nesnelere odaklanabilir. 4 aylık bir bebeğin gözlerinde şaşılık ya da kayma varsa, bu durum ileride büyük problemlere sebep olabilir. Böyle bir durumda erken teşhis çok önemlidir. Eğer çocuğunuz 4 aylık ve daha büyükse ve gözlerinde şaşılık varsa gözleri ara ara bile kayıyorsa mutlaka bir göz kontrolünden geçmesi gerekmektedir.

Yeni doğmuş olan bebeklerde şaşılık durumunun önemsenmemesi ve tedavi edilmemesi ilerleyen zamanlarda kalıcı görme bozukluğuna ve şaşılığa sebep olur. Bu durumda da hem kalıcı görme kaybı ortaya çıkar, hem de çocuğunuz psikolojik açıdan yıpranabilir. Bu durum onun sosyal yaşantısını da etkileyerek, kendisine olan özgüvenin kaybolmasına sebep verir.

Şaşılık tanı ve tedavisinde erken davranmak hayati bir önem taşımaktadır.

4 Aydan Büyük Bebeklerde Şaşılık Neden Önemlidir? 

Bebeklerde ilk 4 ayda göz kayması normal kabul edilse de, 4. aydan sonra gözlerin hala kayıyor olması, göz kaslarının gelişimsel yetersizliğinden ziyade, altta yatan bir göz tembelliği veya kırma kusuru (yüksek numara) olduğunu gösterir. Bu yaş sonrası devam eden şaşılık, kalıcı görme kaybına yol açabileceğinden hemen uzman müdahalesi gereklidir.

Bebeklerde Şaşılık Tedavisinde Erken Teşhisin Rolü Nedir? 

Bebeklerde şaşılık tanı ve tedavisinde en yüksek başarı oranı, beynin görmeyi öğrendiği kritik dönem olan ilk yaşlarda yakalanan vakalarda görülmektedir. Erken teşhis, kapama tedavisi veya gözlük kullanımı gibi yöntemlerle göz tembelliğinin önüne geçilmesini sağlamakta ve ileri yaşlarda gerekebilecek cerrahi ihtiyacını minimize edebilmektedir.

Instagram’da bizi takip etmek için tıklayınız.

İnstagram

About the Author – Doç. Dr. Halil Hüseyin Çağatay

Doç. Dr. Halil Hüseyin Çağatay, çocuk göz hastalıkları, şaşılık (çocuk ve yetişkin), göz kapağı hastalıkları, göz estetiği, katarakt cerrahisi ve lazer tedavileri alanlarında 15+ yıllık klinik deneyime sahip bir Göz Hastalıkları Doçentidir. Tıp eğitimini İstanbul Tıp Fakültesi’nde (1999–2005), uzmanlık eğitimini ise Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde (2005–2009) tamamlamıştır.

Avrupa Göz Hastalıkları Kurulu (FEBO) Diploması’na sahip olan Çağatay’ın ulusal ve uluslararası birçok bilimsel yayını bulunmaktadır. 2018 yılından bu yana İzmir Karşıyaka’daki kendi kliniğinde, kanıta dayalı ve güvenilir göz sağlığı hizmetleri sunmaktadır.